Ben-Gvir kadın tutsakları filme çekip koşullarıyla övündü

İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, pazar günü, Filistinli kadınların tutulduğu bir İsrail hapishanesinin bir bölümüne girdiği ve kadınlara, az önce kendisine anlattıkları yoksunlukların bizzat kendi politikası olduğunu söylediği bir video yayımladı. İsrail medyası, söz konusu hapishanenin, İsrail'in gözetiminde tutulan Filistinli kadınların çoğunun bulunduğu, ülkenin kuzeyindeki Damon olduğunu bildirdi.

Kayıtta kadınlardan biri, görevlilerin gece gündüz demeden bölüme defalarca baskın düzenlediğini, kendisinin ve diğerlerinin kullanılabilir su, temiz giysi ve tıbbi tedaviden yoksun bırakıldığını anlatıyor. Yıkanma imkânı bulamadıkları üçüncü gün olduğunu söylüyor. Bir tercüman aracılığıyla konuşan bakan, hapishanelerde “iyi koşullar” döneminin bittiğini, içeride olan her şeyden doğrudan kendisinin sorumlu olduğunu ve sonuçtan memnun olduğunu söyledi. Koşulların hafifletilmesi yönündeki talebini reddetti. Kadınların yüzleri, video yayımlanmadan önce bulanıklaştırıldı.

Videoyla birlikte paylaştığı metinde, tutukluların şikâyetlerini “teröristlerin” “sızlanması” olarak nitelendirdi, onlara yapılan muameleyi Gazze'de esir tutulan İsraillilerinkiyle karşılaştırdı ve hapishaneleri kendi deyimiyle asgarinin asgarisinde işletmeyi sürdüreceğini söyledi.

Filistinli Tutuklular Derneği, kadınların görüntülenmesinin ve bu görüntülerin yayımlanması kararının onurlarına yönelik bir saldırı olduğunu, bu tür kayıtları defalarca paylaşan bir bakanın hapishaneleri belgelemediğini, aksine oralarda kampanya yürüttüğünü belirtti. Dernek, tutuklulardan ve İsrail hapishaneleri ile askerî kamplarından serbest bırakılan kişilerden derlenen yüzlerce tanıklığın, süregelen kötü muameleyi ve temel hakların gasbını kayda geçirdiğini bildirdi.

Tutuklu ve Eski Tutuklu İşleri Komisyonu ise ziyareti bir denetimden çok siyasi bir gösteri olarak niteledi; kadınları korkutmak ve kamera önünde teslim almak için sahnelendiğini söyledi. Komisyona göre bu tür koşullar ihmalin değil, aşağılama, açlık ve yoksunluk üzerine kurulu bir misilleme politikasının sonucu.

Bu, ay içindeki bu türden ikinci kayıt oldu. Ağustos ayı başlarında bakan, kötü yemek, kirli su, tıbbi bakımın yokluğu ve açık havada geçirilen sürenin yetersizliğine ilişkin anlatımını geçiştirdiği başka bir kadın tutukluyla görüşmesini filme almış, ona hapishanenin otel olmadığını söylemişti. 2022 sonunda göreve gelmesinden bu yana Filistinli tutuklulara verilen yiyecek ve suyu kıstı, aile ziyaretlerini sınırladı ve iptal etti, duş sürelerini kısalttı, hapishane idaresinin ayrıcalık saydığı uygulamaları geri aldı, hücre hapsinin kullanımını yaygınlaştırdı ve yüzlerce tutukluyu cezaevleri arasında nakletti. 2025'te, yetkililere Filistinli tutukluları yeterli biçimde beslemelerini emreden bir İsrail mahkemesi kararına açıkça karşı çıktı.

Son haftalarda Damon'da yaşananlar videodan bağımsız olarak belgelenmiş durumda. Tutuklu örgütleri, 29 Temmuz ile 18 Ağustos arasında kadın koğuşlarına yönelik yedi baskın ve cezalandırma operasyonu saydı; bunların ikisi 1 Ağustos'ta, ikisi de 17 ve 18 Ağustos'ta gerçekleşti. Örgütlere göre kadınlardan üçü hamile ve hem aile hem de Kızılhaç ziyaretlerinden tümüyle yoksun bırakıldı. Serbest bırakılan kadınlar çıplak arama, tehdit, uykusuz bırakma ve tutukluların yerde yatmak zorunda kaldığı aşırı kalabalık koğuşlar anlatıyor. Kaç kadının tutulduğuna dair Filistinli tahminler 88 ile 94 arasında değişiyor; gruplar Dünya Sağlık Örgütü'nü ve Uluslararası Kızılhaç Komitesi'ni müdahaleye çağırdı.

Filme alınmış bir ziyaretin önemi, ortaya koyduğu şeyde değil. Videodaki hemen her şey, serbest bırakılan tutuklulardan ve avukatlardan derlenip raporlara geçmiş, İsrailli yetkililerin ise genellikle yalanlayarak ya da görmezden gelerek yanıtladığı bilgilerdi. Bir bakanın kamerayla içeri girmesi ve sonucu bizzat paylaşmasıyla değişen şey, bu kaydın statüsü: koşullar, çürütülmesi gereken bir iddia olmaktan çıkıp, karşısında duran kadınların itirazlarına rağmen kendi ağzından dile getirilen bir sav hâline geliyor.